ندای ظهور

به مناسبت شهادت حضرت معصومه(س)

حضرت معصومه(س) الگوی ولایت‌مداران

 یکی از اساتید حوزه علمیه گفت: مهاجرت حضرت معصومه(س) برای پیوستن به برادر بزرگوارشان و دفاع از ولایت بود و دفاع از ولایت را باید از ایشان آموخت.

پايگاه خبری ندای ظهور: دهم ربیع الثانی سال ۲۰۱ هجری قمری است و بهار جوانی حضرت معصومه(س) را خزانی نابهنگام فراگرفته است و مردم قم در سوگ این بانو اشک می‌ریزند.

از روز ۲۳ ربیع الاول که کریمه اهل بیت(ع) وارد شهر قم شده بودند، دردهای توأمان رهایشان نمی‌ساخت؛ گاهی به دیدار نافرجام برادر می‌اندیشیدند و گاهی برای شهادت یاران و همراهانشان می‌گریستند.

مأمون عباسی در سال ۲۰۰ هجری قمری، با نامه‌ها و پیام‌های بسیار، حضرت امام رضا(ع) را به خراسان دعوت کرد، آن بزرگوار ناگریز از روی اکراه، این دعوت را پذیرفتند و با کاروانی که مأمون فرستاده بود، به‌سوی خراسان آمدند.

یک سال بعد (سال ۲۰۱) حضرت معصومه(س) به شوق دیدار برادرشان حضرت رضا(ع) عازم خراسان شدند و با همراهان حرکت کردند، ولی حقیقت این است که این حرکت، هجرت معنی‌دار و عظیم حضرت معصومه(س) برای حمایت از ولایت امام علی بن موسی الرضا(ع) و تقویت مسئله رهبری بود که در ظاهر به‌صورت سفر برای دیدار برادر عنوان می‌شد.

وقتی حضرت معصومه(س) برای دیدار برادر از مدینه رهسپار خراسان شدند وقتی که به ساوه رسیدند بیمار شدند، آن حضرت پرسیدند: از این مکان تا قم چقدر راه است؟ به ایشان گفتند: ده فرسخ. به خدمتکار دستور دادند که به جانب قم رهسپار شوند؛ ‌ به این ترتیب ایشان به قم آمدند و به منزل موسی بن خزرج ‌بن سعد اشعری که از اصحاب امام رضا(ع) بود وارد شدند.

موسی بن خزرج در منزل خود با کمال افتخار از آن بانو پذیرایی کرد، ولی پس از ۱۶ یا ۱۷ روز آن بانوی ارجمند، رخت از جهان بربستند و آرزوی دیدار برادر در دلش ایشان ماند و با دنیایی از غم و اندوه با این جهان وداع گفتند.

ولایت‌مداری یکی از مهم‌ترین خصوصیات اخلاقی این بانوی پرهیزگار بود که این خصوصیت را نه در سخن بلکه در عمل اثبات کردند. حضرت معصومه(س) پس از شهادت امام موسی کاظم(ع) برای ملحق شدن به امام رضا(ع) کاروانی را آماده کردند و همراه بیش از ۳۰۰ نفر از شیعیان، شهر مدینه را به سوی خراسان ترک کردند.

حضرت معصومه(س) دارای فضائل و ویژگی‌های بی‌نظیری بودند که این خصوصیات سبب شد امام جواد(ع) و امام رضا(ع) به زیارت بارگاه کریمه اهل بیت(ع) تأکید کنند و بهشت را پاداش شخص زیارت کننده بدانند.

زنان و دختران جامعه باید «عفت و حیا» و همچنین «پاکدامنی و ولایت مداری» که از مهم‌ترین خصوصیات این بانوی بزرگوار است را سرلوحه خود قرار دهند و با الگوگیری از کریمه اهل بیت(س) در مسیر رضای الهی گام برداشته و سعادتمند شوند.

حضرت معصومه(س) الگویی ارزشمند در کسب علم و معرفت و اخلاق هستند

حجت الاسلام محسن غرویان، عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه نیز ، اظهار داشت: با توجه به اینکه حضرت فاطمه معصومه(س) در نزد ائمه معصومین(ع) از جایگاه بالای علمی و منزلت بسیار رفیعی برخوردار بودند، مردم نیز جایگاه ویژه‌ای برای آن حضرت قائل بودند.

حضرت معصومه(س) برای دیدار برادر، ترویج دین و خلاصی از استبدادی که در مدینه وجود داشت به سمت خراسان حرکت کردند

وی ادامه داد: مهاجرت ایشان برای پیوستن به برادر بزرگوارشان و دفاع از ولایت بود که در این مسیر سختی‌ها و رنج‌های فراوانی را تحمل کردند و دفاع از ولایت را باید از این بانوی باعظمت آموخت.

این استاد حوزه و دانشگاه گفت: حضرت معصومه(س) الگویی ارزشمند در کسب علم و معرفت و اخلاق برای جوانان به ویژه بانوان و دختران هستند.

مدرس حوزه علمیه قم اظهار داشت: مقام علمی ایشان آن‌قدر بالا بود که در غیاب حضرت موسی بن جعفر(ع) پاسخگوی سؤالات فقهی، علمی و کلامی مردم بودند.

حضرت معصومه(س) برای نشر دین و دفاع از ولایت سفر کردند

حجت الاسلام عسگر دیرباز، عضو مجلس خبرگان رهبری نیز ، اظهار کرد: به دنبال فعالیت‌های امام باقر(ع) و امام صادق(ع) که باعث شده بود معارف اهل بیت(ع) رشد کند؛ دوران امام کاظم(ع) با خلافت هارون مواجه بود که هارون خلیفه مقتدری بود و همین اقتدار او موجب شده بود که مخالفین خود را زندانی کند.

وی ادامه داد: در اثر این اختناق و فشارها اهل بیت(ع) تحت فشار شدید حاکمیت بودند در نتیجه برای رهایی از ظلم از شهر مدینه خارج می‌شدند و به مکان‌های جغرافیایی مختلف می‌رفتند و این پراکنده شدن موجب ترویج دین و خوبی‌ها می‌شد و هم جایگاه و منزلت اهل بیت(ع) بیشتر مطرح می‌شد و در این راستا حرکت امام رضا(ع) و حضرت معصومه(س) را می‌توانیم به خوبی تحلیل کنیم.

رئیس دانشگاه قم افزود: به دنبال حرکت امام رضا(ع) به مرو حضرت معصومه(س) هم حرکت کردند که در جاهای دیگر نشر دین کنند که شدت حاکمیت هم وجود نداشت.

حجت الاسلام دیرباز تصریح کرد: حضرت معصومه(س) هم برای دیدار برادر، ترویج دین و خلاصی از استبدادی که در مدینه وجود داشت، به سمت خراسان حرکت کردند که این مهم نشان از ولایت مداری ایشان بود.

لقب معصومه برازنده‌ترین لقب برای کریمه اهل بیت(ع) است

وی عنوان کرد: حضرت معصومه(س) وقتی به نزدیکی ساوه رسیدند بیمار شدند و نزدیک‌ترین مکان، شهر مقدس قم بود و چون‌ احادیث مربوط به اهمیت قم در زمان امام صادق(ع) مطرح شده بود لذا ایشان این شهر را برای اقامت خویش برگزیدند.

عضو مجلس خبرگان رهبری یادآور شد: مردم قم استقبال شایانی از حضرت معصومه(س) انجام دادند و مردم با احترام در بهترین جای شهر ایشان را منزل دادند.

باید با الگوگیری از کریمه اهل بیت(س) ولایت مداری را در عمل اثبات کنیم

وی با اشاره به خصوصیات اخلاقی حضرت معصومه(س) افزود: نام این بانوی کرامت «فاطمه» است ولی به دلیل دوری از گناه در درجه بالایی قرار داشتند و به همین دلیل لقب «معصومه» را برای ایشان گذاشتند که به حق برازنده‌ترین لقب برای کریمه اهل بیت(س) است.

حجت الاسلام دیرباز با تأکید بر لزوم الگوگیری از خصوصیات اخلاقی و صفات حسنه حضرت معصومه(س) بیان کرد: ما باید در زندگی خود با تأسی به چنین الگوهایی از گناهان و لغزش‌ها دوری کرده و با مطالعه زندگی چنین اشخاصی که توانستند در جامعه خود و حتی قرن‌های متمادی الگوی بی‌نظیری در زمینه اخلاق و عفت و پاکدامنی باشند سعادتمند و عاقبت به خیر بشویم.

حضرت معصومه(س) میان راویان به محدثه معروف بودند

حجت الاسلام محمدرضا کریمی والا، عضو هیئت علمی دانشگاه قم هم در همین زمینه ، با بیان اینکه مدارک متعددی وجود دارد که حضرت معصومه(س) در سال ۲۰۱ هجری قمری در قم وفات نموده‌اند، اظهار داشت: برخی منابع تاریخی وفات حضرت معصومه(س) را دهم ربیع الثانی و برخی دیگر نیز دوازدهم ربیع الثانی می‌دانند.

وی ادامه داد: حضرت نجمه مادر حضرت معصومه(س) بعد از ولادت امام رضا(ع) تا ۲۵ سال صاحب فرزند نشد و بعد از ۲۵ سال حضرت معصومه(س) به دنیا آمدند.

این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به اینکه عمر حضرت معصومه(س) کوتاه بود، افزود: از ۱۰ سالگی که پدر بزرگوار حضرت معصومه(س) به شهادت رسیدند، تنها انیس و مونس ایشان امام رضا(ع) بود.

وی بیان کرد: یک سال بعد از رفتن امام رضا(ع) به سرزمین خراسان یعنی در سال ۲۰۱ هجری، حضرت معصومه(س) برای زیارت برادر از مدینه به مقصد خراسان حرکت کردند.

وی تصریح کرد: زمانی که شیعیان نزد امام موسی کاظم(ع) برای طرح سئوالات می‌رسیدند، کریمه اهل بیت(س) سئوالات آنان را پاسخ می‌دادند.

عضو هیئت علمی دانشگاه قم بیان کرد: حضرت معصومه(س) از علوم اسلامی آگاهی داشتند و در بین راویان به‌عنوان محدثه معروف هستند.

حجت الاسلام کریمی والا گفت: حضرت معصومه(س) نقل کننده احادیث بسیاری از اهل بیت(ع) و پیامبر اکرم(ص) است که علامه امینی در الغدیر به برخی از آن‌ها اشاره می‌کند، اما این گواه مقام علمی حضرت معصومه(س) است.

نیازمند شناخت عمیق خصوصیات اخلاقی و علمی حضرت معصومه(س) هستیم

حجت الاسلام عبدالله حاجی صادقی، جانشین نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران نیز ، گفت: حضرت معصومه(س) تنها امام‌زاده‌ای هستند که زیارت‌نامه ویژه‌ای دارند و زیارت بارگاه ایشان مورد تأکید امام معصوم قرار گرفته و همانند حضرت عباس(س) برجسته‌ترین فرزند امام(ع) هستند.

وی تصریح می‌کند: نیازمند شناخت عمیق خصوصیات اخلاقی و علمی حضرت معصومه(س) هستیم و باید آن را در زندگی خود جاری کنیم، این بانوی بزرگوار از خصوصیات برجسته‌ای برخوردار بودند که یکی از مهم‌ترین آن‌ها ولایت مداری بود که باید با الگوگیری از آن در عمل همانند کریمه اهل بیت(س) ولایت مداری را در عمل اثبات کنیم. آ

حجت الاسلام حاجی صادقی با بیان اینکه وجود بارگاه کریمه اهل بیت(س) آثار و برکات بی‌نظیری را برای شهر مقدس قم به ارمغان آورد، بیان کرد: ایجاد حوزه علمیه در قم یکی از مهم‌ترین و با ارزش‌ترین برکات وجود بارگاه این بانوی بزرگوار است که به لطف حرم ایشان علما و بزرگان دینی رهسپار شهر قم شدند و این شهر به پایگاه دین و دانش مطرح شد.

این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه حضرت معصومه(س) ولایت مداری را در عمل اثبات کردند، افزود: کریمه اهل بیت(س) در همت و یاری رساندن به امام رضا(ع) بسیار عالی اقدام کردند و همانند حضرت زینب(س) که در عمل به یاری امام حسین(ع) پرداختند، کریمه اهل بیت(ع) نیز هیچ‌گاه امام رضا(ع) ولی و امام خود را تنها نگذاشتند.

دهم ربیع الثانی، از روزهای سوز و گداز است؛ روزی که شاعران آئینی هم به یاد حضرت معصومه (س)، سروده هایی به محضر آن بانوی کرامت تقدیم می کنند.

دهم ربیع الثانی، به عنوان سالروز رحلت شهادت گونه حضرت فاطمه معصومه (س) شناخته شده و روز حُزن اهل بیت (ع) است.

این حُزن و سوگواری در اشعار آئینی شاعران ما هم دیده می شود.

یکی از این شاعران، محمود مربوبی است که در شعر خود را با ذکر مصائب حضرت معصومه (س) شروع می کند و گریزی هم به مصائب اسارت خاندان اهل بیت (س) می زند:
ماییم گدای حضرت معصومه
محتاج عطای حضرت معصومه
همراه رضا ز دیده خون می ریزیم
در روز عزای حضرت معصومه
آمد ز مدینه تا که در قم باشد
در مملکت امام هشتم باشد
یعنی که خدا نخواست تا مرقد او
مانند مزار فاطمه گم باشد
در سَر هوس دیدن دلبر دارد
بر سینه ی خود داغ برادر دارد
افسوس که تا دیار ساوه آمد
دیگر نتوانست قدم بردارد
زخمی به جگر داشت و در تب می سوخت
از داغ برادرش مرتب می سوخت
هر جا که سَرِ دردِ دِلش وا می شد
می گفت امان از دل زینب؛ می سوخت
با ناله دو چشمان تَرَش را وا کرد
تا سِیر کند دور و برش را؛ وا کرد
نومید ز دیدن برادر بود و
با ذکر رضا بال و پرش را وا کرد
صد آه اگر بر جگرش افتاده
هر چند جدا ز دلبرش افتاده
کی بر بدن برادرش رقصیدند؟
کی دست کسی به معجرش افتاده؟
او خواهر یک امام بود و زینب

او شاهد احترام بود و زینب
کی راهی شهر شام بود؟ و زینب
در مجلسی از حرام بود؟ و زینب
و این هم شعری از رضا باقریان درباره این مصیبت جانسوز و البته از زبان خود حضرت کریمه اهل بیت (س) که در این شعر هم، مقایسه ای بین مصائب حضرت معصومه (س) و حضرت زینب (س) شده است:
من که اینگونه عزادار غم جانانم
ز غم یار شرربار شدم؛ حیرانم
در فراقی که پریشانم و سرگردانم
دلشکسته شده، بیمار شدم می دانم
رو به رو با تن هفده گل پرپر سخت است
دیدن جسم پر از نیزه و خنجر سخت است
من و زینب به جگر آه مکرّر داریم
هر دو هفده بدن بی سر و پرپر داریم
به روی سینه خود داغ برادر داریم
و از این داغ دلی خسته و مضطر داریم
ولی از ماتم زینب دل من محزون است
آه، در روضه او دیده من پُر خون است
گر چه از زهر جفا سوخت برادر جگرش
ارغوانی شد و افتاد روی بال و پرش
و اگر تار شد آن لحظه دو چشمان ترش
نه لگد بر سر او خورد، نه سنگی به سرش
به خدا دلبر من راهی گودال نشد
سینه اش زیر سُم اسب لگدمال نشد
رضا رسول زاده هم در شعر خود درباره این مناسبت، حکایت عاشقانه یک برادر و خواهر را در مسیر مدینه تا مرو روایت می کند:
هر جا که خواهریست، برادر همیشه هست
دنبال هر برادر، خواهر همیشه هست
این جذبه های عشق تمامی نداشته
دلدادگی میان دو دلبر همیشه هست
تا مَرو از مدینه، مسیر محبت است
این جاده های نور معطّر همیشه هست
معصومه زینب است و رضا جز حسین نیست
ترکیبهای عشقِ برابر همیشه هست
با بودن شفیعه، قیامت به کام ماست
گرچه هراس عرصه ی محشر همیشه هست
پیداست در حریم تو اجلال فاطمه
جاری به صحنهای تو کوثر همیشه هست
باید که تو مراقبت از پهلویت کنی
دیوارهای کوچه و آن در همیشه هست
در ذهن پرنیانی اولاد فاطمه
آن خاطرات زخمی مادر همیشه هست
از وقتی آمدی تو به قم با قبیله ات
اطراف تو ولایی و یاور همیشه هست
تا که نسیم هست، بوی زلف می رسد
بالاتر از سر همه یک سر همیشه هست
بازار داشت قم، تو که آنجا نرفته ای

در روضه ات اشاره به معجر همیشه هست
 

شعر دیگر در این مصیبت جانکاه، شعری از محمود ژولیده است که بخشی از آن را مرور می کنیم:
باز هم جام دیده ها خون شـد
سینه همچون مدینه محزون شـد
از مدینه به سینه آه افتاد
شهر تا شهر؛ ناله راه افتاد
کاروانی دوباره از یثرب
راه مشرق گرفت از مغرب
باز هم نیمه شب؛ قیام غـریب
در پیِ یاریِ امام غریب
خـواهری از تبار کوثرها
بود در حلقه ی برادرها
در فراق امام خـود بانو
مثل زینب، سفیر شد هر سو
تـا پیام غریب را بِبَرَد
بار صبر و شکیب را بِبرد

و اینک شعری از وحید قاسمی که به پیر شدن حضرت معصومه (س) در جوانی اشاره دارد:
       در مجلس عزای شما گریه می کنم
       امشب فقط برای شما گریه می کنم
     
       عطر گلاب مرقدتان بر مشام خورد
       در گوشه ی سرای شما گریه می کنم
       
       چون اشک بین روضه به هر درد مرهم است
       با نیت شفای شما گریه می کنم
       
       با بالهای بی رمق اشک دیده ام
       در مشرق هوای شما گریه می کنم
       
       من هم مسافرم، وطنم مشهد الرّضاست
       دنبال رد پای شما گریه می کنم
       
       خواندم چگونه پیر شدی در جوانی ات
       دارم ز غُصّه های شما گریه می کنم
       
       عمری برای هجر پدر گریه کرده ای
       امشب منم به جای شما گریه می کنم

 مهدی نظری هم در بخشی از شعر خود به معادل بودن زیارت حضرت معصومه (س) به جای زیارت حضرت زهرا (س) توجه دارد:
      برای بار غمت سوگوار باید شد
      تمام عمر از این غصه زار باید شد
     
      برای خضر شدن در کنارصحن تو با
      غلام و نوکر تو همجوار باید شد
       
      نوشته اند برای زیارت زهرا
      به سوی مرقد تو رهسپار باید شد
       
      برای مثل سلیمان شدن فقط بی بی
      به روی فرش حریمت سوار باید شد
       
      برای اینکه امام رضا مرا بخرد
      ز داغ روضه ات ابر بهار باید شد
       
      ندیدی آخر کار، برادر خود را
      از این مصیبت تو غصه دار باید شد
       
      نوشته اند کریمه، به مُصحف نامت
      به شوق دانه رسیدم دوباره بر بامت

و اما شعر علی اکبر لطیفیان هم از زبان خود حضرت کریمه اهل بیت (س) است که بخشی از آن را به نظاره می نشینیم:
      روی قبرم بنویسید که خواهر بودم
      سالها منتظرِ رویِ برادر بودم
    
      بنویسید گرفتار نباشم چه کنم؟
      من اگر منتظر روی برادر نباشم چه کنم؟
       
      روی قبرم بنویسید جدایی سخت است
      اینهمه راه بیایم؛ تو نیایی؛ سخت است
       
      یوسفم رفته و از آمدنش بی خبرم
      سالها می شود و از پیرهنش بی خبرم
       
      روی قبرم بنویسید ندیده رفتم
      با تن خسته و با قد خمیده رفتم
       
      بنویسید همه، دور و بَرَم ریخته اند
      چقدر دسته ی گُل روی سرم ریخته اند
       
      چقدر مردم این شهر ولایی خوبند
      که سرم را نشکستند خدایی خوبند

و شعر پایانی این گفتار هم، بخشی از شعر مجید تال است و از زبان حضرت فاطمه معصومه (س) به امامش، امام رضا (ع) :

تا کِی به تو از دور سلامی برسانم
      از تو خبری نیست برادر نگرانم
      در می زند اینبار کسی؛ از هیجانم
      شاید که تو برگشته ای، ای پاره جانم
   
      یک روز به یعقوب اگر جامه رسیده
      حالا به من از سوی رضا نامه رسیده
       
      ای کاش که از تو خبری داشته باشم
      در آتش عشق تو پری داشته باشم
      باید به خراسان سفری داشته باشم
      در راه به قُم هم نظری داشته باشم
       
      با خاطر آسوده بمان چشم به راهم
      یک قافله مَحرَم به خدا هست، سپاهم
       
      این جادّه ها، چشم به راه قدم ماست
      این که نرسد قافله تا طوس، غم ماست
      انگار که این خاک عراق عجم ماست
     حالا که به قول پدرم، قُم حرم ماست
       
      شاید که فراموش کنم دلبر خود را
      باید که بسازم حرم مادر خود را
       
      باید نرسیدن به رضا را بپذیرم
      حالا به شهادت برسم یا که بمیرم
      وقتی که پریشانم و بیمار و اسیرم
      خوب است که در حجره ی خود روضه بگیرم
       
      با یاد غم فاطمه هق هق بنویسم
      بر حاشیه ی برگ شقایق بنویسم
       
      با گریه ی من هیچ کسی کار ندارد
      قم کار به مهمان عزادار ندارد
      در کوچه دری هست که مسمار ندارد
      معصومه ی تو دست به دیوار ندارد



منبع: خبرگزاری مهر

FORM_HEADER

FORM_CAPTCHA
FORM_CAPTCHA_REFRESH

ندای ظهور