ندای ظهور

دانشگاه، دانشجو و فرهنگ عمومی

  دانشجو و دانشگاه این توانایی را دارد که هم با اصلاح خود، جامعه و فرهنگ عمومی جامعه را اصلاح کند و هم با رصد علمی و عملی معضلات فرهنگی کشور، مسئولان را در تکامل فرهنگ عمومی یاری رساند.

به گزارش پايگاه خبری ندای ظهور، حسن شیخ حائری کارشناس ارشد فرهنگ و رسانه همزمان با فرارسیدن روز دانشجو در یادداشتی به بررسی جایگاه فرهنگ عمومی در دانشگاه‌ها پرداخته است.

متن این یادداشت به شرح زیر است:

از روزی که حضرت روح‌الله جمله تاریخی و به یاد ماندنی «دانشگاه یک کشور اگر اصلاح بشود، آن کشور اصلاح می‌شود» را فرمود، سال ها می‌گذرد؛ اما این جمله ماندگار، همچنان در گوش جامعه و به ویژه دانشگاه و دانشجو طنین انداز است و البته رهبر حکیم انقلاب هم بارها و بارها و به ویژه در دیدارهای مختلف و متعدد با دانشگاهیان و دانشجویان، بر اهیمت نقش بی بدیل دانشگاه و دانشجو در امر اصلاح و ارتقای فرهنگ عمومی و به تبع آن، در امر توسعه و پیشرفت کشور تاکید کرده و می کنند که یکی از مهم ترین آنها، اصلاح سبک زندگی و بازگشت به «سبک زندگی اسلامی» در زیرمجموعه «منظومه فکری اسلامی» است و ناگفته پیداست که قشر دانشجو و جامعه دانشگاهی به عنوان یکی از تاثیرگذارترین، بزرگ ترین و پر مخاطب‌ترین اقشار جامعه، اگر در صدر توجه برای اصلاح و پیشرفت فرهنگ عمومی نباشد، قطعا یکی از اقشار برگزیده و صدرنشین است.

 سه خواسته قصار حضرت آقا از جوانان با تعبیر «تحصیل، تهذیب، ورزش»، خود حدیث مناسب و پر محتوایی برای شروع این گفتار است، خواسته ای که همه جوانان و البته دانشجویان باید همواره آن را آویزه گوش خود قرار دهند و بدانند که "تحصیل" آنان باعث کسب علم و قدرت می شود، علم و دانشی که به فرموده معظم له، ابزار پیشرفت و اقتدار ملی است؛ از این روست که ایشان مکررا دانشجویان را به پیگیری تحصیلات خود تشویق می کنند چراکه از نظر ایشان، علم وسیله قدرت است.

 "تهذیب" هم البته واژه مبسوطی است، اما به طور خلاصه می توان گفت که در کنار کسب علم و دانش برای کمک به مخلوق، باید رابطه با خدا نیز سر و سامان یابد تا علم و دانش کسب شده، در راه اهداف خیرخواهانه مورد استفاده قرار گیرد و صاحب علم و دانش، راه را گم نکند. اینجاست که از نظر رهبر خبیر انقلاب، دانشجو باید با کار عمقی بر روی معارف اسلامی و به ویژه قرآن، از طرفی به علم و دانش حقیقی مجهز شود و از طرف دیگر خود را واکسینه و مهذب نماید. تاکید ویژه و مکرر ایشان بر ضرورت مطالعه روزانه و مباحثه و حتی خلاصه نویسی و آزمون دادن آثار گرانسنگ استاد علامه شهید، مرتضی مطهری برای همه اقشار و از جمله سیر مطالعاتی آن برای اقشار فرهیخته جامعه و البته دانشجویان، نشان از توجه عمیق رهبری بصیر انقلاب به گسترش فرهنگ و معارف اسلامی است که در آثار متفکرانه و صاحب نظرانه استاد مطهری، نمود عینی و کاربردی دارد.

و اما "ورزش" و تاکید دائمی معظم له بر ضرورت تحرک و ورزش همگانی و عمومی، در سیره عملی ایشان نیز کاملا آشکار و بارز است. بدیهی است که عقل سالم در بدن سالم باشد و تحرک و ورزش نیز در راستای تقویت جسم و روح، هم کمک شایانی به کسب علم و دانش کند و هم همیار کارآمدی برای انسان در راستای تهذیب و خودسازی باشد.

آنچه در این گفتار بر آنیم، مروری بر مطالبات فرهنگی رهبری امیدوار انقلاب از دانشگاه و دانشجوست؛ باید اذعان داشت که پرداخت کامل به این موضوع، نیاز به مجال وسیع تری دارد و جمع بندی انبوه بیانات و پیام های ارزشمند ایشان به دانشگاه و تشکل های دانشجویی و یا توصیه های راهبردی ایشان به مسئولان کشور در زمینه دانشگاه و دانشجو در این مقال نمی گنجد، اما از آنجا که "آب دریا را اگر نتوان کشید ... هم به قدر تشنگی باید چشید"، می توان گفت مرور بیانات و پیام های رهبر مدبر انقلاب در حدود دو سال اخیر و به ویژه در جمع دانشگاهیان و دانشجویان - که دیدارهای ماه مبارک رمضان با استادان و دانشجویان از آن جمله است -، سرفصل هایی را به عنوان مطالبات فرهنگی معظم له از دانشجو و دانشگاه آشکار می سازد که ان شاء الله بیان و یادآوری آن‌ها به مناسبت روز دانشجو، برای دانشگاهیان و دانشجویان و به ویژه برای رصدکنندگان مسائل فرهنگی در دانشگاه و ژرف اندیشان مسائل فرهنگ عمومی مفید باشد:

یک. آرمان خواهی

معظم له در یکی از بیانات راهگشای خود در جمع دانشجویان، نخستین فریضه دانشجویی را "آرمان خواهی" بر می شمارند و با بیان این پرسش که چگونه می توان با آرمان خواهی، بر تصمیمات مسئولان کشور تاثیرگذار شد می فرمایند: "آرمان ها را تکرار کنید و با جدیت بر سر آن ها بایستید تا به گفتمان دانشجویی و سپس به گفتمان عمومی تبدیل شود، آن گاه مسئولان و مراکز دولتی و حکومتی تحت تاثر قرار خواهند گرفت". ایشان همچنین برخی از آرمان ها را چنین بر می شمرند:

ایجاد جامعه اسلامی و تمدن اسلامی
عدالت خواهی
اعتماد به نفس
ایجاد دانشگاه اسلامی
مبارزه با نظام سلطه و استکبار
رشد علمی

دو . فرهنگ تولید علم و اخلاق علمی

اشاره حضرت آقا به رشد علمی به عنوان یکی از آرمان های مهم دانشجویان، خود گواه این نکته است که ایشان از دانشگاه و دانشجو انتظار دارند که تولید علم را در دانشگاه بسان یک فرهنگ در آورند و بر این امر پای فشارند.

بدیهی است اگر تولید علم و البته توجه به مسائل اخلاق علمی، به عنوان یک فرهنگ درآید، یکی از مهم ترین گام ها برای اصلاح فرهنگ عمومی دانشگاه و به تبع آن اصلاح فرهنگ عمومی کشور محقق شده است.

سه . اسلامی شدن و بومی سازی دانشگاه

اسلامی شدن دانشگاه یعنی تلاشی مهم برای اسلامی شدن حقیقی جامعه و البته بومی سازی دانشگاه هم چیزی جز پاسداشت فرهنگ ملی و بومی برای جلوگیری از تهاجم فرهنگی نیست.

در این راستا، اشارات مکرر و هشدارگونه معظم له بر "ضرورت تشکیل کرسی های آزاد اندیشی به معنی واقعی کلمه" است که باید گفت اگر محقق شود، بسیاری دیگر از مطالبات نیز محقق خواهد شد.

چهار . گفتمان سازی در جنبش و تشکل های دانشجویی

تعابیر حضرت آقا با عناوین جنبش دانشجویی و تشکل های دانشجویی، نشان از این دارد که ایشان، خصلت تحرک، نشاط و کار دسته جمعی را در دانشگاه و دانشجو به وضوح می بینند و البته بر تقویت آن اصرار دارند، چراکه اگر دانشگاه و دانشجو تحرک، نشاط و کار دسته جمعی را در خود تقویت کند، این خصال به جامعه نیز سرایت می کند و فرهنگ عمومی مردم را به سوی تحول و تکامل سوق خواهد داد.

 ایشان در تیرماه همین امسال، "گفتمان سازی" را وظیفه اصلی جنبش دانشجویی بر می شمارند و با بیان ضرورت رقابت گفتمانی در جنبش دانشجویی، بر اهمیت اصول "استدلال، ادب گفت و گو، اندیشه ورزی و کرسی های آزاد اندیشی" تاکید می فرمایند. مرور این نکته خالی از لطف نیست که تحقق این امور در دانشگاه، حداقل به معنای رخنه آنها در جامعه است و می تواند آرام آرام فرهنگ عمومی را نیز از این اصول، سیراب کند.

ایشان همچنین تشکل های دانشجویی را به "حرف نو زدن"، "استفاده از شیوه های هنری مانند طنز، کاریکاتور، سرود، شعر و تئاتر" و همچنین به اصل بسیار مهم "اقناع فکری" توجه می دهند و از آنان می خواهند در فعالیت های خود به این مسائل توجه کنند.

در این موضوع می توان به "فرهنگ سازی ازدواج آسان" هم اشاره کرد که مورد توجه حضرت آقا برای تحقق در دانشگاه است که این تحقق، قطعا فرهنگ عمومی جامعه را نیز دستخوش تحول و تکامل می کند.

اکنون و در آستانه روز دانشجو و گرامیداشت یاد و خاطره تمامی شهیدان دانشجو رحمت الله علیهم اجمعین و البته شهیدان 16 آذر 1332 (احمد قندچی، مهدی شریعت رضوی و مصطفی بزرگ نیا)، با مروری بر مطالبات فرهنگی دو سال اخیر حضرت آقا از دانشجو و دانشگاه و با عنایت به اینکه در کلام معظم له، دانشگاه، مهم ترین تربیت کننده مدیران آینده کشور است؛ این نوشتار را با این نکته رهبری مدبر انقلاب به پایان می بریم که کار فرهنگی در دانشگاه، بسیار مهم و حیاتی است. معظم له در این باره می فرمایند: «برخی کار فرهنگی را در داخل دانشگاه با کنسرت و اردوهای مختلط اشتباه گرفته اند و می گویند دانشجو باید شاد باشد! البته شاد بودن برای هر محیطی چیز خوبی است اما چه جوری و به چه قیمتی؟ ... کار فرهنگی دانشگاه باید این جوری باشد که افرادی تربیت کند مومن، متخلق، با اخلاق خوب، انقلابی ... کار فرهنگی درست آن چیزی است که جوان ما را انقلابی بار بیاورد ... این کار آسانی نیست، خیلی کار سختی است و برنامه ریزی می خواهد.»

شاید بتوان گفت اشاره یکی از دانشجویان در دیدار با حضرت آقا در ماه مبارک رمضان گذشته، می‌تواند گام مهمی برای این برنامه ریزی باشد و آن چیزی نیست جز «تشکیل اتاق فکر برای رصد معضلات فرهنگی کشور». پس دانشجو و دانشگاه این توانایی را دارد که هم با اصلاح خود، جامعه و فرهنگ عمومی جامعه را اصلاح کند و هم با رصد علمی و عملی معضلات فرهنگی کشور، مسئولان را در تکامل فرهنگ عمومی یاری رساند.


منبع : خبرگزاری مهر

FORM_HEADER

FORM_CAPTCHA
FORM_CAPTCHA_REFRESH

ندای ظهور